Κοκκώνες α λα Μπρουσέλ

Η είδηση είναι απλή: την περασμένη Πέμπτη ακτιβιστές περιβαλλοντικών οργανώσεων απέτρεψαν τη συνεδρίαση του λόμπυ BusinessEurope στο κοινοτικό κτήριο "Καρλομάγνος" στις Βρυξέλλες.

Οι διαστάσεις του θέματος είναι πολλές θα επιμείνω όμως σε μία, τη συμβολική. Δεν πιστεύω ότι το πανίσχυρο επιχειρηματικό λόμπυ που ακούει στο εμπρόθετα αποστειρωμένο και γκρίζο όνομα BusinessEurope έχει ανάγκη "φιλοξενίας" από την Κομισιόν αφού οι πόροι που διαθέτει του επιτρέπουν να οικοδομήσει, αν χρειαστεί, δέκα "Καρλομάγνους" - ή μήπως έχουν χτίσει κι αυτό που υπάρχει;!

Άρα η απόφαση της Κομισιόν να συνεδριάσει το BusinessEurope σε αυτό το αρχιτεκτονικό τερατούργημα που φέρει το επίσης τερατουργηματικό όνομα "Καρλομάγνος" - και εκτρωματικά τερατουργήματα είναι όλα σχεδόν τα κτήρια της ΕΕ - υποδεικνύει κάτι άλλο, εξόχως συμβολικό. Δηλονότι, η επιχειρηματική ελίτ, η οποία επηρεάζει τη λήψη σημαντικών αποφάσεων σε μια ΕΕ που ολοένα και πιο πολύ απομονώνει θεσμικά τον δημοκρατικό έλεγχο και τη λογοδοσία, μπορεί ελεύθερα να συνεδριάζει στα κτήρια της διοίκησης όποτε το επιθυμεί (το γεγονός συμβαίνει για δεύτερη φορά). Φανταστείτε δηλαδή τον ΣΕΒ να συνεδριάζει στο Υπουργείο Οικονομίας, την Confederation of British Industries να συσκέπτεται στο Whitehall ή τα μέλη του αμερικανικού Chamber of Commerce να έχουν σα στέκι το Καπιτώλιο.

Δεν θα εκπλαγώ αν σε λίγο καιρό η Κομισιόν συνεδριάζει στα γραφεία του BusinessEurope. Να μην μπαίνουν και στον κόπο οι άνθρωποι..

ΥΓ: Για να μην ξεχνάμε και τα παλιά: πόσες και πόσες δεν είναι οι αποφάσεις οικονομικής πολιτικής που στο παρελθόν πάρθηκαν στα κτήρια του ΣΕΒ;

Όταν η Κομισιόν κάνει την Κοιμισιόν για να χορεύουν τα λόμπυ

Στην πολιτική όταν δεν θέλεις να παρέμβεις και ν' αντιμετωπίσεις κάποιο πρόβλημα, αλλά όμως πρέπει να κρατήσεις και τα προσχήματα, υπάρχει μια καλή συνταγή: το στρίβειν δια της αυτορρυθμίσεως...
Αυτά τα κόλπα τα ξέρουν καλά οι χαρτογιακάδες της Κομισιόν και ποτέ δεν βραδυπορούν να τα θέσουν σε εφαρμογή όταν η χρεία των περιστάσεων το υπαγορεύει. Τελευταίο παράδειγμα η τελείως ανεξέλεγκτη και εκτεταμένη δράση των λόμπυ στον Βαβυλωνιακό Πύργο των Βρυξελλών. Καθώς τα λόμπυ των οργανωμένων ιδιωτικών συμφερόντων αυξάνονται και πληθύνονται και κατακυριεύουν την Βαβέλ της "uncommon Europe" η Κομισιόν αρύεται το κολπέτο της αυτορρύθμισης των λόμπυ κάνοντάς τους πλάτες.

Στις ΗΠΑ έχουν θεσμοθετηθεί πολύ συγκεκριμένοι και αυστηροί κανόνες που ρυθμίζουν τη δράση των λόμπυ και τις σχέσεις τους με το πολιτικό προσωπικό και τους αξιωματούχους της διοίκησης - π.χ. όταν ένας πολιτικός συναντήσει μέλος ενός λόμπυ δεν θα πρέπει να καθήσει σε καρέκλα αλλά να παραμείνει όρθιος καθόλη τη διάρκεια της συζήτησης, το δε τυχόν γεύμα δεν μπορεί να συμπεριλαμβάνει κάτι περισσότερο από τα λιγοστά σνακ που συνοδεύουν ένα απλό ρόφημα ή αναψυκτικό. Αντιθέτως, στην ΕΕ η δράση των λόμπυ, και ιδιαίτερα αυτών που εκπροσωπούν επιχειρηματικά συμφέροντα, παραμένει αρρύθμιστη ή, όπως το θέλει η Κομισιόν, αυτορρυθμιζόμενη.

Για να κρατήσει τα προσχήματα, η Κομισιόν έφτιαξε ένα μητρώο όπου, εθελοντικά, τα διάφορα λόμπυ που δρουν στις Βρυξέλλες θα μπορούσαν να δηλωθούν και να γνωστοποιούν τις δραστηριότητές τους. Ωστόσο, το 80% των οργανώσεων αυτών δεν ανταποκρίθηκαν στο εθελοντικό αυτό σχήμα με αποτέλεσμα ο ενδιαφερόμενος Ευρωπαίος πολίτης να μην ξέρει ούτε ποιες είναι, ούτε ποιο είναι το προσωπικό τους, ούτε ποιοι είναι οι πελάτες τους, ούτε τα ποσά που ξοδεύουν για την προαγωγή των συμφερόντων των πελατών τους.

Αυτή τη στιγμή υπολογίζεται ότι στις Βρυξέλλες υπάρχουν τουλάχιστον 15.000 λομπίστες που εργάζονται για περίπου 2.600 οργανώσεις λόμπυ. Από τις 2.600 αυτές οργανώσεις των Βρυξελλών έχουν δηλωθεί μόνο 458. Απ' αυτές δε τις 458 περίπου 200 είναι οργανώσεις δημοσίου συμφέροντος (π.χ. περιβαλλοντικές οργανώσεις) και εργατικές ενώσεις. Επίσης, από τις δηλωθείσες οργανώσεις λάμπουν δια της απουσίας τους τόσο τα μεγάλα δικηγορικά γραφεία που επιδίδονται στο επικερδές άθλημα του λόμπυ όσο και τα ποικιλώνυμα "στημένα" think-tanks τα οποία σαμποτάρουν την ιδέα ακόμη και μιας εθελοντικής λίστας. Πέραν τούτου όμως, σοβαρό είναι και το ζήτημα της ποιότητας των στοιχείων που αναφέρουν οι ήδη δηλωθείσες οργανώσεις στο εθελοντικό αυτό μητρώο μιας και οι απαιτήσεις που έχει θέσει η Κομισιόν είναι πολύ ελαστικές και ασαφώς διατυπωμένες.

Χαρακτηριστική, για την υποκριτική στάση της Κομισιόν, είναι η περίπτωση ενός Βρετανικού γραφείου λόμπυ (με την γαργαλιστική ρεκλάμα G-Plus) το οποίο αποκαλύφθηκε ότι απέκρυπτε τρεις πελάτες του. Αντί να το βαλει σε μαύρη λίστα, η τιμωρία που του επέβαλε η Κομισιόν ήταν να το διαγράψει από το εθελοντικό μητρώο!! Σα να λέμε τούκοψε το νερό από τα πράσα και του τόβαλε στα κρεμμύδια.
Δείτε την περιεκτική, και σύντομη, έκθεση της Alter-EU (Alliance for Lobby Transparency and Ethics Regulation) πηγαίνοντας σ' αυτή εδώ τη σελίδα και ανοίγοντας το αρχείο .pdf στο κάτω μέρος της.

Δείγματα πολιτικής γραφής από τον Ομπάμα: Λόμπυ και Δημοσιότητα

Ο Λευκός Οίκος διαθέτει πλέον μια ανανεωμένη ιστοσελίδα αλλά και ... μπλογκ - όπως άλλωστε επιτάσσει και το πνεύμα των νέων καιρών. Καλωσορίζουμε λοιπόν τον Λευκό Οίκο στη μπλογκόσφαιρα και του ευχόμαστε πολλά και καλά posts!

Δεν θα ασχοληθούμε με τα πιο γνωστά πρώτα μέτρα που πήρε ο Ομπάμα μέσα στα δύο πρώτα 24ωρα (!) της θητείας του, ήτοι (α) το κλείσιμο του κολαστηρίου στο Γκουαντανάμο, (β) τη σύσταση ειδικής ομάδας που θα επανεξετάσει το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο για τους κρατούμενους και (γ) τη λήψη μέτρων για τη διασφάλιση της νομιμότητας στις στρατιωτικές ανακρίσεις. Και τα τρία αυτά μέτρα πάρθηκαν την Πέμπτη 22/01. Τα μέτρα αυτά είναι λίγο-πολύ γνωστά και σε σημαντικό βαθμό αφορούν τη νέα εικόνα των ΗΠΑ που ο 44ος Πρόεδρος θέλει να εκπέμψει προς τον έξω κόσμο.

Εκτός όμως των τριών αυτών Προεδρικών Διαταγμάτων (Executive Orders), ο Ομπάμα την επόμενη κιόλας μέρα (Τετάρτη 21/01) από την ανάληψη των καθηκόντων του υπέγραψε δύο άλλα Προεδρικά Διατάγματα που αν και αφορούν το εσωτερικό πλαίσιο άσκησης πολιτικής ωστόσο έχουν αρκετή σημασία και δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο ο Ομπάμα σκέφτεται να οργανώσει το πολιτικό παίγνιο.

Το πρώτο Διάταγμα αφορά την πρόσβαση στα Προεδρικά Αρχεία την οποία ο Ομπάμα αποκαθιστά μετά το σιωπητήριο και τη μυστικότητα που είχε επιβάλει ο Μπους. Χαρακτηριστικό είναι το τελευταίο άρθρο του Διατάγματος: "Executive Order 13233 of November 1, 2001, is revoked." Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος που το νέο Διάταγμα ρυθμίζει το "Προεδρικό Προνόμιο" (Executive Privilege), βάσει του οποίου ένας Πρόεδρος μπορεί να εμποδίσει την δημοσίευση στοιχείων των προεδρικών αρχείων. Ας σημειωθεί ότι "Προεδρικό Προνόμιο" άρνησης αποκάλυψης στοιχείων από το αρχείο έχουν και οι πρώην Πρόεδροι. Αυτό τώρα περιορίζεται. Λέτε ο Ομπάμα να ετοιμάζει αποκαλύψεις για τον Μπους;

Το δεύτερο Διάταγμα είναι, τουλάχιστον στο χαρτί, πολύ πιο ρηξικέλευθο καθώς επιχειρεί τομές στη σχέση της εκτελεστικής εξουσίας με τα λόμπυ θέτοντας φραγμούς και εμπόδια στην αμφίδρομη κυκλοφορία προσωπικού μεταξύ κυβερνητικών θέσεων και θέσεων σε επιχειρήσεις που ασκούν λόμπυ στην Κυβέρνηση. Πρόκειται για το φαινόμενο της "περιστρεφόμενης θύρας" (revolving door) το οποίο παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση πολιτικής, κυρίως μέσω της όσμωσης μεταξύ του κυβερνητικού τομέα και των επιχειρήσεων, δηλαδή των ρυθμιστών και των ρυθμιζόμενων, αλλά βέβαια και των σχετικών "επιβραβεύσεων" που προκύπτουν στη βάση αυτής της αμφίδρομης κυκλοφορίας προσωπικού (π.χ. το μέλος μιας Ρυθμιστικής Αρχής εξασφαλίζει ρυθμίσεις ευνοϊκές για έναν κλάδο επιχειρήσεων και στη συνέχεια αποχωρεί από την Αρχή αναλαμβάνοντας ένα καλοπληρωμένο πόστο σε μια από τις επιχειρήσεις του κλάδου - ή τούμπαλιν).

Το νέο Διάταγμα του Ομπάμα προσπαθεί να περιορίσει τη δύναμη και την επιρροή των λόμπυ στην Ουάσιγκτον, αυτού που μετωνυμικά ονομάζεται δύναμη της K Street από το όνομα κεντρικού δρόμου στην Ουάσιγκτον όπου και στεγάζονται πολλά απ' αυτά τα λόμπυ και πολλές οργανωμένες ομάδες συμφερόντων.

Βάσει του Διατάγματος δεν μπορεί κάποιος να αποκτήσει δημόσια θέση ή αξίωμα αν για τα δύο προηγούμενα χρόνια έχει εργασθεί για λόμπυ σχετικό με το αντικείμενο της θέσης. Έτσι αν για παράδειγμα κάποιος εργαζόταν για το λόμπυ των φαρμακοβιομηχανιών δεν μπορεί ν' αναλάβει θέση στον FDA, τον αντίστοιχο Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων. Επιπλέον, αλλά εξίσου σημαντικό, είναι ότι απαγορεύει σε όσους κατέχουν θέσεις σε δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς να μεταπηδήσουν σε συναφές λόμπυ για όλη τη διάρκεια της θητείας του νέου Προέδρου. Άρα κάποιος που εργάζεται στην αντίστοιχη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας δεν μπορεί μετά να πάει δουλέψει για τον αντίστοιχο "Μυτιληναίο" για όσο διάστημα ο Ομπάμα είναι Πρόεδρος. Ο πήχυς λοιπόν, στα χαρτιά τουλάχιστον, ανεβαίνει και η "περιστρεφόμενη θύρα" μετατρέπεται σε .. "πύλη επιβίβασης" αεροδρομίου.

Ας σημειωθεί ότι τα Προεδρικά Διατάγματα αφορούν μόνο τον εκτελεστικό κλάδο κι όχι το Νομοθετικό Σώμα. Ωστόσο, προσδιορίζει τον τόνο και δεν θεωρείται απίθανο το Κογκρέσο να προχωρήσει στη λήψη ανάλογων μέτρων για θέματα αρμοδιότητάς του. Πολλά όμως θα εξαρτηθούν από την εφαρμογή στην πράξη: ήδη έχει γίνει το πρώτο σούσουρο μετά την επιλογή του William Lynn για το αξίωμα του Αναπληρωτή Υπουργού Άμυνας, ο οποίος όμως πριν δούλευε για την Raytheon μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής οπλικών και ηλεκτρονικών συστημάτων της οποίας το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας είναι ο μεγαλύτερος πελάτης ... Ίδωμεν!

Τα βραβεία για τα χειρότερα Λόμπυ στην ΕΕ το 2008

Δείτε εδώ ποια Λόμπυ στην ΕΕ βραβεύτηκαν ως τα χειρότερα για το 2008!
Δείτε επίσης εδώ όλες τις υποψηφιότητες για τα βραβεία αυτά και στις δύο διαγωνιζόμενες κατηγορίες: 1) Βραβείο Χειρότερου Λομπίζειν και 2) Βραβείο Χειρότερου Κωλύμματος Συμφερόντων.