Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα χρήμα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα χρήμα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

31 Οκτ 2009

Η ασιτία χτυπά πρώτα τα παράσιτα


Έχουμε πει πολλά για το χορό των ελληνικών τραπεζών γύρω από το παχύσαρκο κουφάρι του δημόσιου δανεισμού καθόλη τη διάρκεια της κρίσης - κρίσης που βεβαίως για τις Κυρίες του Οίκου του Χρήματος έφερε χρυσοφόρες ευκαιρίες για τα ήδη παχυλά χαρτοφυλάκιά τους. Αδιαμφισβήτητος συμποσιάρχης στο λουκούλλειο αυτό γεύμα ήταν βεβαίως η ΕΚΤ η οποία αφειδώς μοίραζε φτηνό ρευστό στις τράπεζες, αποκλείοντας όμως τα ίδια τα κράτη από το φτηνό αυτό χρήμα! Όμως επειδή "nothing fails like success", επειδή "what goes up, must come down" επειδή, επειδή .. ήρθε η ώρα του λογαριασμού για τους ντοπαρισμένους "εθνικούς πρωταθλητές" οι οποίοι εναγωνίως προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο ώστε τα τεστ να μην εντοπίσουν τις τεράστιες ποσότητες αναβολικών που τους ανέβασαν στο σαθρό βάθρο των νικητών. Παραθέτουμε σημερινό δημοσίευμα από τον πιο διεισδυτικό ίσως ιστότοπο οικονομικών ειδήσεων στο ελληνικό διαδίκτυο, το  www.sofokleous10.gr


Βυθίζουν σε τέλμα οι τράπεζες το ΧΑ!
Σάββατο, 31 Οκτώβριος 2009 00:45

Έντονο προβληματισμό για την τύχη του «τραπεζοκεντρικού» Χρηματιστηρίου της Αθήνας γεννούν στους ξένους επενδυτές οι τελευταίες δραματικές εξελίξεις στο δημοσιονομικό πεδίο, καθώς οι ελληνικές τράπεζες, με τα τεράστια χαρτοφυλάκια κρατικών ομολόγων που «έχτισαν» τους τελευταίους μήνες για να αποκομίσουν εύκολα κέρδη, απειλούν να παρασύρουν σε τέλμα και τη χρηματιστηριακή αγορά.

Μέχρι και πρόσφατα, η πορεία της αγοράς έμοιαζε να έχει αποσυνδεθεί από τις δημοσιονομικές εξελίξεις: ακόμη και η κρίση χρηματοδότησης του Δημοσίου στις αρχές του χρόνου, με την εκτίναξη των spread των ομολόγων σε πρωτοφανή ύψη, είχε μετατραπεί από τους Έλληνες τραπεζίτες σε μια μεγάλη ευκαιρία εύκολων κερδών, καθώς επανήλθαν δυναμικά στις δημοπρασίες κρατικών ομολόγων, ανέβασαν τις θέσεις τους σε κρατικούς τίτλους ακόμη και πάνω από τα 60 δις. ευρώ και εκμεταλλεύθηκαν κατά τον αποδοτικότερο τρόπο τις υψηλές αποδόσεις των κρατικών τίτλων.

Ως τώρα, θα έλεγε κανείς ότι οι τράπεζες «χτύπησαν φλέβα χρυσού» στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, τα ελληνικά ομόλογα έχουν απόδοση-ρεκόρ φέτος μεταξύ των τίτλων όλων των ανεπτυγμένων χωρών, καθώς έχουν αποδώσει 11% στους τυχερούς κατόχους τους, υπό μορφή τόκων και κεφαλαιακών κερδών από τη μείωση των spread τους τελευταίους μήνες. Οι φορολογούμενοι, βέβαια, «πλήρωσαν» την κερδοφορία των τραπεζών, καθώς στο 9μηνο οι δαπάνες τόκων του Δημοσίου είχαν αυξηθεί κατά 659 εκατ. ευρώ, παρότι η ΕΚΤ έχει μειώσει θεαματικά το βασικό επίπεδο επιτοκίων στην Ευρωζώνη, που είναι πλέον μόλις 1%.

Το μεγάλο κερδοσκοπικό παιχνίδι των τραπεζών με τα ομόλογα του Δημοσίου δεν θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί χωρίς τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Για να αντιμετωπισθεί η κρίση, η ΕΚΤ πρόσφερε ρευστότητα σε μεσοπρόθεσμη βάση στις τράπεζες χωρίς τον παραμικρό περιορισμό: χονδρικά, όσα ζητούσαν, τόσα έπαιρναν! Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (λογιστική κατάσταση Αυγούστου 2009) ο δανεισμός των εμπορικών τραπεζών είχε εκτιναχθεί στα 41 δις. ευρώ, ενώ δεσμευθεί ως εγγύηση χρεόγραφα υψηλής διαβάθμισης –κυρίως κρατικά- αξίας άνω των 71 δις. ευρώ!

Μέσα από το αέναο –φαινομενικά…- παιχνίδι του ραντιέρη, οι τράπεζες αξιοποίησαν τη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο κόστος δανεισμού από την ΕΚΤ και στα επιτόκια των κρατικών ομολόγων για να αποκομίσουν κέρδη που «ισοφάρισαν» τις ζημιές τους από όλα τα άλλα πεδία δραστηριοτήτων. Αρκεί να αναφερθεί, ότι μέχρι και τον περασμένο Ιούλιο το «ισοζύγιο τόκων» (διαφορά δεδουλευμένων τόκων από δάνεια και δεδουλευμένων τόκων καταθέσεων) παρέμενε για τις τράπεζες αρνητικό, αλλά παρά ταύτα κατάφεραν να εμφανίσουν σχετικά υψηλή κερδοφορία το α’ εξάμηνο, χάρη κυρίως στα κέρδη από τα χαρτοφυλάκια ομολόγων.

«The party is over»

Η νύχτα της 4ης Οκτωβρίου ήταν καθοριστική για να τεθεί σε κίνηση η αντίστροφη διαδικασία για τις τράπεζες, όπου τα χαρτοφυλάκια ομολόγων μετατρέπονται σε «βαρίδι», το οποίο απειλεί να παρασύρει και το Γενικό Δείκτη του ΧΑ, λόγω της μεγάλης συμμετοχής των τραπεζικών μετοχών στη συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς. Η Ελλάδα κοιμήθηκε τη νύχτα των εκλογών με πρόβλεψη για έλλειμμα της τάξεως του 6-8% φέτος, αλλά μετά την επικράτηση του ΠΑΣΟΚ και την εμφάνιση των πραγματικών στοιχείων για την οικονομία «ξύπνησε» με πρόβλεψη για ένα εφιαλτικό έλλειμμα, που θα προσεγγίσει το 13% του ΑΕΠ, αν τελικά δεν το υπερβεί.

Η αποκάλυψη-σοκ για το τραγικό δημοσιονομικό αδιέξοδο της χώρας αλλάζει και τον τρόπο που αξιολογούν οι ξένοι επενδυτές τις τραπεζικές μετοχές, καθώς όλοι αντιλαμβάνονται πλέον, ότι πολύ γρήγορα οι ελληνικές τράπεζες, αν κάτι δεν πάει καλά με την προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης που ξεκίνησε ο κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου, θα βρεθούν με τον… μουτζούρη των ελληνικών ομολόγων σε δεσπόζουσα θέση στα χαρτοφυλάκιά τους και θα είναι αντιμέτωπες με ζημιές που θα μπορούσαν θεωρητικά να εξαφανίσουν εύκολα την κεφαλαιακή βάση τους.

Δεν είναι τυχαίο ασφαλώς, ότι η υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του ελληνικού Δημοσίου από την Fitch συνοδεύθηκε από την άμεση και ανάλογη υποβάθμιση των πιστοληπτικών αξιολογήσεων των ελληνικών τραπεζών, ενώ στην ίδια κατεύθυνση θα κινηθεί και ο οίκος Moody’s, αμέσως μόλις ολοκληρώσει την επόμενη εβδομάδα τη διαδικασία υποβάθμισης της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας. «Δημόσιο και τράπεζες θα κινηθούν χέρι-χέρι στο εξής», τονίζει αναλυτής μεγάλης ευρωπαϊκής τράπεζας, υπογραμμίζοντας ότι με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες έχουν μεταβληθεί σε ιμάντα μεταφοράς της δημοσιονομικής αναταραχής στο Χρηματιστήριο.

Προς το παρόν, η πίεση στους τραπεζικούς ισολογισμούς είναι ελεγχόμενη, καθώς μετά τις εκλογές το άνοιγμα των spread δεν έχει ξεπεράσει τις 30-40 μονάδες βάσης, σε σχέση με τις 110 μονάδες των αρχών Σεπτεμβρίου. Προς το παρόν, δηλαδή, οι ζημιές από τους κρατικούς τίτλους είναι χαμηλές και ίσως ήδη έχουν καλυφθεί, από τα κέρδη που ρευστοποίησαν το καλοκαίρι οι τράπεζες, προχωρώντας σε μικρές πωλήσεις ομολόγων.

Στην πραγματικότητα, όμως, οι τράπεζες έχουν να αντιμετωπίσουν και άλλη μια σοβαρή πρόκληση, που είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητη από την έκβαση της προσπάθειας της κυβέρνησης να «μαζέψει» το δημοσιονομικό χάος. Αυτή τη φορά, η προειδοποίηση «the party is over» έρχεται από την Φραγκφούρτη, καθώς οι τραπεζίτες της ΕΚΤ –για την ακρίβεια: οι συντηρητικότεροι του Συμβουλίου- αρχίζουν να αισθάνονται άβολα με την τεράστια ρευστότητα που έχουν διαχύσει στην οικονομία της Ευρωζώνης για να αντιμετωπισθεί η κρίση και να προειδοποιούν ότι πολύ συντομότερα από όσο φαντάζονται οι περισσότεροι θα πρέπει ο «ποταμός» να γυρίσει στην Φραγκφούρτη.

Το «γεράκι» της Μπούντεσμπανκ

Ο διοικητής της Μπούντεσμπανκ Άξελ Γουέμπερ, επικεφαλής των «σκληρών» του Συμβουλίου της ΕΚΤ, που πάντως πρόσφατα έχασε μια σημαντική «μάχη» με όσους είχαν ταχθεί υπέρ της ποσοτικής χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής, χτύπησε με αρκετή ένταση το καμπανάκι του κινδύνου, με δηλώσεις του την Πέμπτη.

Ο «ιέραξ» της Φραγκφούρτης τόνισε ότι η ρευστότητα θα πρέπει να αρχίσει να «μαζεύεται» από την ΕΚΤ πολύ πριν αρχίσει το επόμενο στάδιο «σφιξίματος» της νομισματικής πολιτικής, δηλαδή η επάνοδος των βασικών επιτοκίων σε «φυσιολογικότερα» επίπεδα. Η ΕΚΤ, τόνισε ο Γερμανός τραπεζίτης, οφείλει να διαμορφώνει την πολιτική της όχι ακολουθώντας τον οικονομικό κύκλο, δηλαδή περιμένοντας να σταθεροποιηθεί η ανάκαμψη και η δημιουργία θέσεων απασχόλησης, αλλά προκαταβολικά, ώστε να αντιμετωπίσει εν τη γενέσει τους τις όποιες πληθωριστικές πιέσεις.

Η προειδοποίηση Γουέμπερ ήταν μια προειδοποίηση που πρωτίστως απευθύνεται στους Έλληνες τραπεζίτες: σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι πρωταθλήτριες Ευρώπης στην άντληση ρευστότητας, με δανεισμό πολλαπλάσιο αυτού που θα τους αναλογούσε, με βάση τη συμμετοχή της χώρας στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης και ήδη έχουν γίνει σχετικές νύξεις στην Τράπεζα της Ελλάδος, που έχει με τη σειρά της καλέσει τις τράπεζες να περιορίσουν σταδιακά τα ανοίγματά τους.

Οι εξελίξεις αυτές φέρνουν όλο και πιο κοντά το «γκρίζο» σενάριο για τις τράπεζες το 2010: αν υποχρεωθούν από την ΕΚΤ να επιστρέψουν τη ρευστότητα, άρα να σταματήσουν και το επικερδές «παιχνίδι» με τα ομόλογα, πριν επανέλθει σε ομαλότητα η οικονομία, για να κερδίζουν και πάλι από τη βασική τους δραστηριότητα στις χορηγήσεις, οι τράπεζες ίσως αντιμετωπίσουν μια χρονιά δυσκολότερη και από τη φετινή, καθώς θα χάσουν το βασικό «μαξιλάρι» προστασίας των ισολογισμών τους. Και αυτός είναι ένας παράγοντας σοβαρού ρίσκου, που κανένας σοβαρός επενδυτής στο ΧΑ δεν θα μπορούσε να αγνοήσει…

Πηγή: www.sofokleous10.gr: http://www.sofokleous10.gr/portal2/toprotothema/toprotothema/2009-10-30-23-01-36-2009103016285/
Βυθίζουν σε τέλμα οι τράπεζες το ΧΑ!



1 Μαΐ 2009

Λουκούλλεια γεύματα στον Οίκο του Χρήματος: οι τραπεζίτες επιμένουν να παζαρεύουν τους όρους του πακέτου των 28 δισ.€

Αυτό που ποτέ κανένας Έλληνας δεν πρέπει να ξεχνάει είναι ότι, ιστορικά, στην Ελλάδα, οι τράπεζες δεν φτιάχτηκαν στο πλαίσιο τους κράτους, αλλά το κράτος στο πλαίσιο των τραπεζών. Με εξαίρεση την Εκκλησία, οι τράπεζες αποτελούν την ισχυρότερη σταθερά του εγχώριου πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού συστήματος.

Για φέτος η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι η πιστωτική επέκταση θα περιοριστεί στο 6% άντε στο 8%, έναντι 10% που ήταν η αρχική εκτίμηση - ποσοστό φυσικά πολύ χαμηλό σε σχέση με το 2008 που η πιστωτική επέκταση έκλεισε στο 16,4%.

Στις 14 Απριλίου οι τραπεζίτες συναντήθηκαν εκ νέου με τον Υπουργό Παπαθανασίου και συζήτησαν τόσο για το θέμα αυτό όσο και για την πορεία του πακέτου των 28 δισ.€ το οποίο έχει κολλήσει, ή μάλλον το έχουν κολλήσει. Ο Παπαθανασίου θέλει να εμφανίζεται ότι πιστεύει πως αν ενεργοποιηθεί το πακέτο των 28 δισ.€ τότε οι τραπεζίτες θα ανοίξουν τα παραγεμισμένα πουγγιά τους και θα ρίξουν τάλαρα στην αγορά. Εκτίμησή μου είναι ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί. Η μόνη διαφορά που μπορεί να κάνουν τα 28 δισ.€ είναι να επηρεάσουν ελαφρά την πιστωτική επέκταση και αντί να κλείσει στο 6% να ανέβει στο 7%. Με δυο λόγια ουσιαστικές αλλαγές στρατηγικής από τις τράπεζες δεν πρόκειται να δούμε κι ας λέει ότι θέλει ο Παπαθανασίου.

Ας δούμε λοιπόν τι έχει γίνει με το πολυσυζητημένο πακέτο των 28 δισ.€ το οποίο αν και υποτίθεται ότι το χρειαζόταν η οικονομία αποδείχτηκε ότι δεν το χρειάζονταν και τόσο οι τράπεζες οι οποίες αφού εδώ και 6 μήνες έχουν την πολυτέλεια να παζαρεύουν τους όρους του πακέτου σημαίνει ότι έχουν και την πολυτέλεια να περιμένουν. Ergo δεν το έχουν και τόσο ανάγκη, ή εν πάσει περιπτώσει δεν καίγονται. Άρα το λογικό ερώτημα είναι: ποιος εν τέλει τα έχει ανάγκη; Η απάντηση της κυβέρνησης είναι ότι τα χρήματα τα χρειάζεται η αγορά. Αν είναι έτσι τότε το ερώτημα μετατοπίζεται: αν τα χρειάζεται η αγορά τότε γιατί να τα δώσεις, ή γιατί να τα περάσεις μέσα από τις τράπεζες οι οποίες, ως εκ φύσεως αποθησαυριστικά τέρατα, το μόνο που θα δεχτούν να συζητήσουν είναι το πόσο πολλά θα παρακρατήσουν; Ωστόσο, η κυβέρνηση είναι εγκλωβισμένη σε διλήμματα που δεν της επιτρέπουν να παρακάμψει τις τράπεζες. Πρέπει να πουλήσει ομόλογα και για να τα πουλήσει χρειάζεται τις τράπεζες. Οι τραπεζίτες το γνωρίζουν καλά αυτό και της έχουν αδίστακτα περάσει το καπίστρι στο σβέρκο - τους δε λεονταρισμούς του Υπουργού οι μαμμωνάδες των τραπεζών να είστε βέβαιοι ότι τους ακούνε βερεσέ.

Πάρτε για παράδειγμα το δεύτερο σκέλος των 28 δισ.€ για να δείτε τι γίνεται. Το σκέλος αυτό, συνολικού ύψους 8 δισ.€, περιέργως αποδείχτηκε το πιο πετυχημένο στην εφαρμογή του. Όχι όμως και τόσο περιέργως όπως θα εξηγήσουμε. Αυτό που το 2ο σκέλος προέβλεπε ήταν ότι το κράτος εκδίδει ειδικά ομόλογα τα οποία στη συνέχεια οι τράπεζες θα χρησιμοποιούσαν ως εγγυήσεις για να αντλήσουν (φθηνό) ρευστό από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Από τη σκοπιά των τραπεζιτών, αυτό το σκέλος πλεονεκτούσε έναντι των άλλων δύο καθότι: α) το πρώτο σκέλος των 5 δισ.€ προέβλεπε ότι προκειμένου να πάρουν τα κεφάλαια θα έδιναν προνομιούχες μετοχές στο Κράτος - αντάλλαγμα που θα έμπαζε, έστω και κουτσουρεμένα ήτοι χωρίς δικαίωμα ψήφου, το Κράτος στη Διοίκηση των υποθέσεων αυτών των Ιερών Οίκων του Χρήματος και β) το τρίτο σκέλος των 15 δισ.€ που προέβλεπε ότι οι ίδιες οι τράπεζες θα εξέδιδαν ομόλογα τα οποία θα εγγυόταν το Ελληνικό Δημόσιο, θεωρήθηκε εξ αρχής ασύμφορο αφού οι τραπεζίτες θα υποχρεώνονταν να πληρώσουν τόκο στους αγοραστές των ομολόγων αυτών.

Μοιραία λοιπόν, κι άρα όχι και τόσο περίεργα, οδηγηθήκαμε στην επιτυχή πορεία του 2ου σκέλους και στην εμπλοκή του 1ου και 3ου σκέλους. Το 2ο σκέλος των 8 δισ.€ ήταν σαφώς το πιο συμφερτικό για τους Μαμμωνάδες. Γι' αυτό άλλωστε απορροφήθηκε σύντομα και απρόσκοπτα σχεδόν όλο. Όμως το σκανδαλώδες δεδομένο αυτού του σκέλους είναι ότι σχεδόν τίποτε από αυτά τα 8 δισ.€ δεν κατέληξε στην αγορά! Κι αυτό διότι οι τραπεζίτες το χρησιμοποίησαν για να αναχρηματοδοτήσουν δικές τους υποχρεώσεις και ανοίγματα από προηγούμενα έτη. Άρα τα 8 δισ.€ θα πρέπει να θεωρούνται δώρο της κυβέρνησης στις τράπεζες για να κλείσουν ολότελα δικές τους τρύπες.

Το 1ο σκέλος θα μπορούσε να ήταν επίσης ελκυστικό αν παρέμενε έτσι όπως το είχε συλλάβει αυτός ο αγνός και ανιδιοτελής "οραματιστής" ονόματι Αλογοσκούφης. Στην εκδοχή Αλογοσκούφη το 1ο σκέλος προέβλεπε ότι το κράτος θα έδινε ζεστό μετρητό για τις προνομιούχες μετοχές που θα έπαιρνε! Αυτό στη συνέχεια άλλαξε και αντί για μετρητό το κράτος θα έδινε ομόλογα - κι αυτό διότι όπως σύντομα διαπίστωσε ο νέος Υπουργός δεν υπήρχε ούτε σάλιο κι όχι επειδή αίφνης η κυβέρνηση αποφάσισε να γίνει πιο συνετή στη διαχείριση των χρημάτων του έλληνα φορολογούμενου. Πάντως ακόμη και στη συνάντηση που έγινε πριν δυο βδομάδες οι τραπεζίτες αποπειράθηκαν να ξαναθέσουν το ζήτημα στον Παπαθανασίου και είχαν το θράσος να ζητήσουν να πάρουν ζέστο μετρητό για τις προνομιούχες μετοχές που θα δώσουν στο Κράτος! Η ουσία για το 1ο σκέλος των 5 δισ.€ είναι ότι αν και έχουν εγκριθεί 4 δισ.€ δεν έχει μέχρι σήμερα εκταμιευθεί ούτε σεντς. Υπενθυμίζουμε ότι το 1 δισ.€ που έχει μείνει στα αζήτητα ανήκει δυνητικά στην Εθνική Τράπεζα, η οποία εξ αρχής υπονόμευσε το μέτρο, δεδομένου ότι από τα 1,45 δισ.€ που της είχαν κατανεμηθεί τελικά εδέησε να τους κάνει τη χάρη και να τραβήξει μόνο 350 εκατ.€. Πάντως ένας από τους βασικούς λόγους που τα golden boys των τραπεζικών διοικήσεων δεν θέλουν στα πόδια τους το Δημόσιο είναι για να μπορούν να απονέμουν στους εαυτούς τους τα αστρονομικά μπόνους που αποφασίζουν!

Το 3ο σκέλος των 15 δισ.€ είναι μακράν το πιο προβληματικό. Αυτό το είχαμε ήδη προβλέψει από αυτό εδώ το μπλογκ και μάλιστα από πολύ νωρίς (12 Ιαν. 2009) όταν τα πράγματα ήταν ακόμη υπό διαμόρφωση. Μέχρι και σήμερα έχει ενεργοποιηθεί μόνο 1 από τα συνολικά 15 δισ.€, με τις Alpha Bank και Eurobank να έχουν αντλήσει το πενιχρό ποσό των 500 εκατ.€ η καθεμιά.Αυτό συμβαίνει γιατί οι τράπεζες στο σκέλος αυτό θα πρέπει να εκδόσουν οι ίδιες τα ομόλογα πληρώνοντας, επιπλέον του επιτοκίου euribor, 0,95% προμήθεια προς το Δημόσιο συν το εκάστοτε spread. Έτσι, για παράδειγμα, ένα τρίμηνο τραπεζικό ομόλογο θα κοστίσει στην τράπεζα περίπου 4,5% ενώ αν έπαιρνε κρατικό ομόλογο (του οποίου τους τόκους θα πλήρωνε το Δημόσιο) θα δανειζόταν από την ΕΚΤ με 1,5%. Ουσιαστικά λοιπόν οι τραπεζίτες απαιτούν από το Κράτος να χρηματοδοτήσει το όλο σύστημα και να επιβαρυνθεί αυτό εξ ολοκλήρου με το spread των επιτοκίων!

Θα κάνω εδώ άλλη μία πρόβλεψη, κι ελπίζω να διαψευστώ. Για να πέσει και η απαραίτητη επικοινωνιακή στάχτη στα μάτια του κόσμου εκτιμώ πως και η ΕΤΕ θα ενεργοποιήσει ένα μικρό κομμάτι του 3ου σκέλους, άντε και κανένας άλλος, για να πάμε σε μια κατάσταση όπου από τα 15 δισ.€ στο τέλος θα κινητοποιηθούν περί τα 4 το πολύ 5 δισ.€. Τα υπόλοιπα προβλέπω να ανακατανέμονται και να μεταφέρονται, ίσως και εξ ολοκλήρου, στο 2ο σκέλος. Αυτό θα συμφέρει τόσο τους τραπεζίτες όσο και την κυβέρνηση: τους τραπεζίτες διότι θα δανείζονται φθηνά από την ΕΚΤ (1,25% ίσως και 1% σε λίγες μέρες που θα πέσει το κεντρικό επιτόκιο της ευρωζώνης) και θα δανείζουν ακριβά· το Ελληνικό Δημόσιο διότι έτσι θα εξασφαλίσει αγοραστές για τα πιο δυσκολοπούλητα (10ετή) ομόλογα που θα βγει να πουλήσει αργότερα. Αν το όλο σενάριο επαληθευθεί τότε δεν είναι απίθανο να δούμε το φετινό δανεισμό να εκτινάσσεται κοντά στα 60 δισ.€ (ειδικά αν πάμε για εκλογές) αποκαλύπτωντας έτσι τη γύμνια των δημόσιων οικονομικών της χώρας.

Άλλωστε πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς ότι κατά τα κριτήρια της Moody's η ΕΤΕ και η Alpha Bank έχουν υψηλότερη αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας (A1) σε σχέση με το Ελληνικό Κράτος (Αa3). Δεν πρόκειται για παράδοξο αλλά για αιτιώδη συνάφεια!

9 Μαρ 2009

Όταν η Τράπεζα της Αγγλίας κάνει ... ρηλάξ


Σε προηγούμενο post είχαμε αναφέρει για την πιθανότητα η Τράπεζα της Αγγλίας να προβεί σε "ποσοτική χαλάρωση" ή επί τω λαϊκώτερω κοπή νέου χρήματος. Επανερχόμαστε στο θέμα διότι υπάρχουν νεότερα.

Καταρχήν να πούμε ότι στο μέτωπο των επιτοκίων η "Γηραιά Κυρία" της Οδού Θρέντνηντλ έσπασε για τρίτη φορά μέσα στο 2009 το από 1694 ρεκόρ της θέτοντας το κετρικό επιτόκιο μόλις στο 0,5%. Η μείωση αυτή είναι η έκτη σε σειρά από τον Οκτώβριο του 2008 όταν το επιτόκιο ήταν 5%.

Δεδομένου ότι πλέον εξαντλούνται τα πυρομαχικά των επιτοκίων, ελήφθη η απόφαση να εκδοθεί νέο χρήμα. Από μία άποψη δεν θα μπορούσε να γίνει κι αλλιώς. Απ' ότι φαίνεται να συμβαίνει και στον υπόλοιπο κόσμο η μείωση των επιτοκίων δεν αποδεικνύεται ικανή να ανατρέψει την ολοταχώς καθοδική πορεία προς την κρίση. Δεν είναι να εκπλήσσεται κανείς με αυτό που συμβαίνει. Η πτώση των επιτοκίων, στην τρέχουσα συγκυρία, δεν αποτελεί παρεμβατικό μέτρο. Είναι απλώς συνέπεια της πολύ χαμηλής ζήτησης για χρήμα λόγω των πολύ εκτεταμένων εγκλωβισμών που έχουν προκύψει στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Συνεπώς, οι αλλεπάλληλες μειώσεις των επιτοκίων είναι πολύ περισσότερο μια επιβεβλημένη αντίδραση και λιγότερο απόρροια πρωτοβουλιών με παρεμβατικό ορίζοντα. Με απλά λόγια δεν έχουν επιβληθεί χαμηλά επιτόκια στις αγορές - όσο κι αν για πολιτικούς λόγους οι κυβερνήσεις προσποιούνται ότι απολαμβάνουν έναν τέτοιο παρεμβατικό οργασμό - αλλά είναι η νοσούσα κατάσταση των αγορών που έχει επιβάλλει χαμηλά επιτόκια στις κεντρικές τράπεζες.

Όμως καθώς τα κεντρικά επιτόκια φλερτάρουν με το μηδέν, δεν μένει άλλη λύση από την ποσοτική χαλάρωση. Έτσι, την εβδομάδα που μας πέρασε, ο Διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας πήρε την έγκριση του Υπουργού Οικονομικών και οσονούπω θα αγοράσει χρεώγραφα (κρατικά και ιδιωτικά) ύψους 150 δισ. λιρών πληρώνοντας μόνο τα μισά από αυτά με ήδη υπάρχον χρήμα. Τα υπόλοιπα 75 δισ. λίρες θα τα δημιουργήσει λογιστικά. Με τον τρόπο αυτό θα εισρεύσουν στο τραπεζικό σύστημα, και κατ' υπόθεση και στην οικονομία, 150 δισ. λίρες.

Τους τραπεζίτες δεν τους κόφτει και πολύ αν το χρήμα είναι φρέσκο ή παλιό. Άλλωστε στους χαλεπούς καιρούς καλό είναι και το ... μποζολαί.

25 Φεβ 2009

Η Μαντάμ Σουσού στον Οίκο του Χρήματος

Σε απίθανες και παρατραβηγμένες κόνξες επιδίδονται οι ελληνικές τράπεζες κάνοντας το περιώνυμο πακέτο των 28 δισ.€ να εξελίσσεται σε κολοσσιαία φαρσοκωμωδία.
Με πείσματα, καμώματα και καπρίτσια ισάξια μιας Μαντάμ Σουσού, οι τράπεζες φαίνεται ότι το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να αποφύγουν παντί τρόπω την παρουσία κρατικού επιτρόπου στα διοικητικά τους συμβούλια.

Όχι ότι ο επίτροπος θα τους έβαζε ποτέ τα δύο παπούτσια σ' ένα παπούτσι - αν το κράτος πράγματι επιθυμούσε αλλαγή στον τρόπο συμπεριφοράς των τραπεζών θα το είχε κάνει με άλλο τρόπο. Αλλά οι τράπεζες, συνηθισμένες να είναι οι Μαντάμ Σουσούδες στον Οίκο του Χρήματος, δεν ανέχονται αμφισβητήσεις της ορθοπρέπειας τους, πόσο μάλλον εποπτείες και επιτηρήσεις. Άσε που ποτέ κανείς δεν ξέρει τι θα λένε αυτοί οι επίτροποι όταν θα βρίσκονται αναμεταξύ τους!! Διότι σου λέει, Ελλάδα είμαστε, που ξέρω εγώ ότι κάποιος επίτροπος (πάντα υπάρχουν οι ΛΙΓΟΙ κακοί!) δεν θα τα "πάρει" από κάποια άλλη τράπεζα και από επίτροπος θα εξελιχθεί σε σπιούνο, ρουφιάνο, κι Εφιάλτη!

Διαβάζω όμως με κατάπληξη πολλά ρεπορτάζ, αλλά και αναρτήσεις στα μπλογκς, ότι ο Υπουργός Οικονομίας στρίμωξε τις τράπεζες με τη ρύθμιση που θα καταθέσει και σύμφωνα με την οποία δεν θα επιτραπεί στις τράπεζες που συμμετέχουν στο "κλαμπ των 28 δισ." να δώσουν μερίσματα σε ρευστό, αλλά μόνο σε μετοχές!

Δηλαδή για να καταλάβω με το μέτρο αυτό τι κάνει; Τιμωρεί τις τράπεζες; Διότι εμένα μου φαίνεται ότι αν δεν τις ευνοεί, τουλάχιστον επιβάλλει στους μετόχους ένα μέτρο με το οποίο τους στερεί ρευστό δίνοντάς το στις τράπεζες. Δεν είπαμε ότι το ζητούμενο είναι η ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας; Ναι! Και πώς λοιπόν βελτιώνεις τη ρευστότητά της; Αφαιρώντάς της ρευστό που θα εισέρεε από τη διανομή μερισμάτων και δίνοντάς το στις τράπεζες για να το κρατήσουν στα σεντούκια τους;! Μήπως παραφρονήσαμε;

Η έως τούδε εικόνα για το πακέτο των 28 δισ.€ (5+8+15) έχει ως εξής:
Από το σκέλος των 5 δισ.€ δώδεκα τράπεζες έχουν εγκρίνει την έκδοση προνομιούχων μετοχών (τις οποίες θα πάρει ως αντάλλαγμα το Δημόσιο) η αξία των οποίων ανέρχεται σε 4 δισ.€ (υποσημ. 1). Το Δημόσιο με τη σειρά του έχει εγκρίνει 3,4 απ' αυτά τα 4 δισ.€. Όμως η διαδικασία έχει κολλήσει, ή την έχουν κολλήσει, με αποτέλεσμα να μην έχει εκταμιευθεί ούτε ένα πραγματικό ευρώ.
Από το σκέλος των 8 δισ.€ που προέβλεπε την έκδοση ειδικών κρατικών ομολόγων τα οποία θα έπαιρναν οι τράπεζες ώστε να δανειστούν από την ΕΚΤ, έξι τράπεζες έχουν ήδη αντλήσει 3,4 δισ.€, κάνοντας το σκέλος αυτό το πιο "επιτυχημένο".
Από το σκέλος των 15 δισ.€ που προέβλεπε την έκδοση ομολόγων από τις ίδιες τις τράπεζες (με την εγγύηση όμως του Δημοσίου) προκειμένου να δανειστούν στη διατραπεζική αγορά κεφαλαίων, δύο μόνο τράπεζες εκδήλωσαν ενδιαφέρον το οποίο αποτιμάται σε 1 δισ.€.

Συνολικά λοιπόν, τόσους μήνες μετά την ανακοίνωση του εθνοσωτήριου αυτού πακέτου, έχει αξιοποιηθεί μόνο ποσό 4,4 δισ.€ (3,4 δισ. από το σκέλος 2 και 1 δισ. από το σκέλος 3): δηλαδή συνολικό ποσοστό ενεργοποίησης μέχρι σήμερα ... 15,7%!

Αυτές κι αν είναι κόνξες!
Αυτό που δεν καταλαβαίνω όμως είναι τούτο: αφού οι τράπεζες πετάνε την μπάλα στην κερκίδα, γιατί το Δημόσιο δεν πάει με τα χρήματα του πρώτου σκέλους ν' αγοράσει στο χρηματιστήριο κοινές μετοχές που έχουν και ψήφο στις συνελεύσεις των μετόχων και να κάνει παιχνίδι;
Άρα, μήπως είναι όλοι ευχαριστημένοι με το Χί; ... Όλοι εκτός των φιλάθλων φυσικά!

Υποσημείωση 1: Το αδιάθετο 1 δισ.€ οφείλεται στο γεγονός ότι στην Εθνική είχε κατανεμηθεί 1,35 δισ.€ αλλά η ΕΤΕ τελικά τράβηξε μόνο 350 εκατ.€. Σιγά μην τους έκανε τη χάρη ο Τάκης the Golden Boy!

23 Φεβ 2009

Κείμενο των Μαρξ και Ένγκελς πριν 160 χρόνια για το χρέος και την κρίση: ο χειρότερος εφιάλτης είναι να έχεις εφιάλτη ότι βλέπεις εφιάλτη


..κάπως έτσι μοιάζει κι αυτό το κείμενο που ακολουθεί: σαν εφιάλτη που κοιτάζει τον εαυτό του στον καθρέφτη της ιστορίας.

Μας το έστειλε δώρο ο καλός φίλος και συνοδοιπόρος Θανάσης Γκιούρας ο οποίος έκατσε και μας το μετέφρασε από τα Γερμανικά. Τον ευχαριστούμε θερμότατα! Καλύτερο, και πιο επίκαιρο, κείμενο για όσα γίνονται στις μέρες μας με τις Τράπεζες, το χρέος και την εξουσία του χρήματος (υπό τη σκέπη πάντα του Κράτους) δύσκολα μπορεί να υπάρξει. Παραθέτουμε πρώτα την επιστολή που μας έστειλε ο φίλος Θανάσης κι αμέσως μετά ακολουθεί το μεταφρασμένο κείμενο των Μαρξ-Ένγκελς, το οποίο εξ όσων γνωρίζω δημοσιεύεται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Για να το μεγεθύνετε πατάτε το τελευταίο κουμπί δεξιά στο μενού του Scribd.

Αγαπητέ Ερέτη, Αφορμή για το μήνυμα που σου στέλνω είναι αφενός το πλήθος των πολύ χρήσιμων πληροφοριών που έχεις αναρτήσει στο ιστολόγιό σου αναφορικά με τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης και του δημοσίου χρέους που την συνοδεύει από τη στιγμή που ξέσπασε (αλλά απ’ ότι φαίνεται, ακόμη και πριν, της χάιδευε το χέρι κάτω από το τραπέζι), αφετέρου δε οι διάφορες απόψεις που ακούγονται για το πρωτόγνωρο της κρίσης κ.λπ. Η αλήθεια είναι ότι αυτή η κατάσταση, και ιδιαίτερα οι αντιδράσεις σε αυτήν, είναι εγγεγραμμένες στην ίδια τη δομή των σύγχρονων κοινωνιών, και αυτό σημαίνει ότι ορίζουν – πέρα από τις προθέσεις των κυβερνώντων, πέρα από τα κόλπα των εκάστοτε golden boys, πέρα από τις ορέξεις των δημόσιων εργοληπτών και πιστωτών – τις σχέσεις μεταξύ των κοινωνικών τάξεων. Σου στέλνω λοιπόν ένα κείμενο που γράφτηκε πριν από πολλά, πολλά χρόνια, εκατόν εξήντα για την ακρίβεια, σε μια περίοδο όπου είχε ξεσπάσει επανάσταση στην Ευρώπη, συνδυασμένη με οικονομική κρίση, προς αναζήτηση μίας νέας κοινωνικής μορφής. Το μικρό κείμενο του Μαρξ και του Ένγκελς για το γαλλικό δισεκατομμύριο της αποζημίωσης που είχαν εισπράξει οι αριστοκράτες εμιγκρέ που γύρισαν στην μεταναπολεόντεια Γαλλία αναδεικνύει – δυστυχώς – πολύ περισσότερες αντιστοιχίες με το σήμερα του 21ου αιώνα από όσες θα ήθελε να παραδεχτεί κανείς. Ακούμε σήμερα τα ίδια επιχειρήματα για το σεβασμό της ατομικής ιδιοκτησίας, κυρίως μέσω των τραπεζών· είμαστε μάρτυρες μιας παρόμοιας εκμετάλλευσης των ταξικών σχέσεων, όπου το κέρδος, το υπέρογκο κέρδος της μίας τάξης προϋποθέτει και συνεπάγεται την τραγική υποβάθμιση της άλλης, όχι οποιασδήποτε άλλης, αλλά των εργατών και των αγροτών (οι μικροαστοί έτρεχαν ήδη τότε από τράπεζα σε τράπεζα για οπισθογραφήσεις)· διαπιστώνουμε την ίδια εργαλειοποίηση της φορολογικής πολιτικής, μέσα από την οποία πραγματοποιούνται μετατοπίσεις δημόσιων, συλλογικών πόρων προς όφελος ατομικών συμφερόντων· ακούμε παρόμοια επιχειρήματα για τη διαχείριση ενός τεράστιου (για την αντίστοιχη περίοδο) ποσού, το οποίο βαπτισμένο ως αποζημίωση έρχεται να ζημιώσει βαθύτατα την υπόλοιπη κοινωνία. Πιστεύω ότι ο προσεκτικός αναγνώστης θα βρει και άλλες αντιστοιχίες… Όσο για την φιλολογική αντίρρηση ότι δεν πρόκειται τάχα για την ίδια κατάσταση, ότι τότε επρόκειτο για μια επανάσταση με φιλοβασιλικούς, με αστούς και προλετάριους, ενώ σήμερα πρόκειται για μια οικονομική κρίση σε κράτη που είναι ‘δημοκρατικά’, πιστεύω ότι αρκεί η υπόδειξη πως θα πρέπει κανείς να διαχωρίζει το φολκλόρ από την ουσία των πραγμάτων, καθώς και ότι η μοναρχία μπορεί να επιβιώσει και χωρίς εστεμμένους κρετίνους με πολυτελή κρέπια και στολές (οχυρωμένη, για παράδειγμα, σε θεσμούς όπως η εκάστοτε Κεντρική Τράπεζα…). Είναι όμως τόσο πικρό να παραδεχτεί κανείς ανοικτά και δημόσια ότι ιστορικά γυρνάμε σε κύκλους και χτυπάμε σε τοίχους, όπως ένα ποντίκι σε χαρτοκιβώτιο. Φιλικά Θ.Γ.


Marx Milliarde 1

19 Φεβ 2009

Η Τράπεζα της Αγγλίας κόβει φρέσκο χρήμα

Σε προηγούμενο post είχαμε αναφερθεί στο ιστορικό ρεκόρ που έσπασε η Τράπεζα της Αγγλίας όταν το φετινό Ιανουάριο έθεσε το χαμηλότερο κεντρικό επιτόκιο (1,5%) που υπήρξε από ιδρύσεώς της το .. 1694!

Δεν πέρασε καλά-καλά ένας μήνας και η "Γηραιά Κυρία" της οδού Threadneedle ξανασπάει το ρεκόρ της υπερτρισαιωνόβιας παρουσίας της στο Σίτυ και στην παγκόσμια οικονομία. Τώρα το επιτόκιο τρέχει στο 1%, ενώ δεν θεωρείται καθόλου απίθανο στην επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής (MPC) να πέσει κι άλλο, πολύ πιθανόν στο 0,5%.

Ωστόσο, η είδηση που έχει ιδιαίτερη σημασία δεν είναι αυτή. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στο βρετανικό τύπο, τα οποία εν μέρει επιβεβαιώθηκαν από τις επίσημες αρχές, πραγματοποιήθηκε πριν λίγες ημέρες συνάντηση μεταξύ του Διοικητή της Τράπεζας της Αγγλίας και του Υπουργού Οικονομικών όπου ο πρώτος ζήτησε τη συναίνεση του δεύτερου προκειμένου να προχωρήσει στην "έκδοση νέου χρήματος".

Τι μορφή θα έχει όμως το νέο χρήμα; Κατά τα φαινόμενα, η Τράπεζα της Αγγλίας δεν θα βάλει μπροστά τις πρέσες του νομισματοκοπείου - τουλάχιστον όχι ακόμη - και το νέο χρήμα που θα εκδοθεί θα είναι στη φάση αυτή ηλεκτρονικό, δηλαδή λογιστικό. Αυτό θα το κάνει με τρόπο παρόμοιο που ήδη το κάνει η Fed στις ΗΠΑ: θα αγοράσει τίτλους στη δευτερογενή αγορά με χρήμα, αλλά τα χρεώγραφα που θα εκδώσει για να αντικρύσει λογιστικά το χρήμα αυτό θα έχουν αξία μικρότερη από το ποσό που πράγματι πλήρωσε.

Με τεχνικούς όρους δεν θα προβεί σε "αποστείρωση" (sterilization) όλου του ποσού αλλά μόνο μέρους αυτού. Έτσι θα προκαλέσει (τουλάχιστον έτσι ελπίζει) τη λεγόμενη ποσοτική χαλάρωση στην προσφορά χρήματος (quantitative easing).

Επίσης, σημαντικό είναι το γεγονός ότι εκτός από τίτλους εταιρειών θα αγοράσει και κρατικά χρεώγραφα, δηλαδή δημόσιο χρέος, - κίνηση στην οποία δεν έχει ακόμη προβεί ούτε η Fed. Πάντως, καθώς το επιτόκιο πλησιάζει προς το μηδέν και εξαντλείται η χρησιμότητα αυτού του εργαλείου, άλλη λύση πλην αυτής δεν υπάρχει για την ώρα. Το επόμενο που μπορεί να δούμε είναι το να βάλει μπροστά τις πρέσες και να τυπώσει ζεστό χρήμα ή να δανείσει τις τράπεζες με μηδενικό επιτόκιο.
Οψόμεθα!
Στις αρχές Μαρτίου θα συνεδριάσει και πάλι η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής και θα μάθουμε..

11 Φεβ 2009

Βάστα με να σε βαστώ .. για να φάμε μετρητό!


Λοιπόν δεν το πιστεύω. Δεν είναι δυνατόν. Αποκλείεται!
Αν γίνει κι αυτό θα σκίσω τα ρούχα μου, θα ξεριζώσω τις τρίχες μου, θα κόψω τα αυτιά μου, θα βγάλω τα μάτια μου, θα κόψω τα χέρια μου, θα πάω στα Γκαλαπάγκος να μιλάω με τους πιγκουίνους και τα ιγκουάνα!

Σε προηγούμενα post είχαμε μιλήσει για το πακέτο ενίσχυσης των τραπεζών ύψους 28 δισ.€ (βλ. π.χ. εδώ). Λοιπόν εκεί είχα προβεί στην εκτίμηση ότι από το πακέτο αυτό οι τράπεζες δεν πρόκειται να αξιοποιήσουν τον λεγόμενο "πυλώνα ρευστότητας" ύψους 15 δισ.€. Κι αυτό για τον απλό λόγο ότι θα κόστιζε το κάτι τι στους τραπεζίτες, οι οποίοι όμως είναι είναι αθεράπευτα εθισμένοι στον παρασιτισμό του αρπακτικού για να έχουν τη διάθεση να βάλουν έστω κι ένα πενηνταράκι από την τσέπη τους. Άρα το ενδεχόμενο να εξέδιδαν οι ίδιοι ομόλογα για τα οποία θα έπρεπε μετά να πληρώσουν τόκους θεώρησα, ρεαλιστικά σκεπτόμενος, ότι έχει τις ίδιες πιθανότητες που έχει κι ένας γάιδαρος να .. πετάξει!

ΤΟΥΣ ΥΠΟΤΙΜΗΣΑ! Ναι, το παραδέχομαι, τους υποτίμησα τους τραπεζίτες μας. Βέβαια που να πήγαινε κι εμένα το μυαλό μου ότι θα έφταναν εκεί που, όπως λέγεται, θα φτάσουν.

Ακούστε λοιπόν τι λέγεται ότι θα κάνουν σε σχέση με τα 15 δισ.€ του τρίτου πυλώνα.
Να θυμίσω όμως εν τάχει τι προβλέπει ο τρίτος πυλώνας. Για να ενισχύσουν τη ρευστότητά τους οι τράπεζες, θα τιτλοποιήσουν στοιχεία του ενεργητικού τους και θα εκδόσουν ομόλογα. Τα ομόλογα αυτά θα έχουν όμως την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου ώστε να πεισθεί η διεθνής διατραπεζική αγορά να τ' αγοράσει. Οι τράπεζες λοιπόν θα πουλήσουν τα ομόλογα αυτά και θα εισπράξουν ρευστό, πληρώνοντας βέβαια στους αγοραστές των ομολόγων έναν κάποιον τόκο - πράγμα που θεώρησα τόσο απίθανο όσο και τον ιπτάμενο γάιδαρο, αφού οι τραπεζίτες μας έχουν μάθει αλλέως!

Ακούστε λοιπόν τι σκέφτηκαν οι τύποι με τα γκρι κουστούμια. Θα εκδόσουν που λέτε αυτά τα ομόλογα αλλά θα προσφέρουν τόσο χαμηλό επιτόκιο ώστε να μην υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον και να μείνουν απούλητα. Τώρα αν βρεθεί και κανένα κορόιδο κι αγοράσει, δεν θα τους χαλάσει. Άρα δεν θα τα πουλήσουν στην αγορά, διότι η αγορά ζητάει τον τόκο της κι οι τράπεζές μας τόκο ξέρουν μόνο να παίρνουν κι όχι να δίνουν. Τι θα τα κάνουν λοιπόν; Κορνίζες στον τοίχο να τα κυττάνε; Χαρτί για ανακύκλωση; Ή θα τυλίξουν αυγά; Προφανώς όχι.

Σε πρώτη φάση θα δοκιμαστεί λένε το εξής κόλπο: θα προβούν σε ιδιοκατοχή του ομολόγου τους (Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει δηλαδή) και θα αποπειραθούν να πάνε στην ΕΚΤ να τα χρησιμοποιήσουν σαν ενέχυρα (ναι! τα δικά τους τα χαρτιά!) για να δανειστούν φθηνά από τους "κουτόφραγκους". Τώρα αν οι κουτόφραγκοι δεν χάψουν το παραμύθι, που μάλλον δεν θα το χάψουν, πάμε στο πλαν μπι. Τι λέει το πλαν μπι; Λέει ότι η μία τράπεζα θα κάνει τα χαρτιά της τράμπα με τα χαρτιά μιας άλλης, και μετά η κάθε μία, σαν αθώα και άσπιλη Χιονάτη, θα πάει στην ΕΚΤ με ξένα, και άρα εμπορεύσιμα, χαρτιά να πάρουν φρέσκο παραδάκι με τόκο κοψοχρονιά. Ειδικά τώρα που σε λίγες μέρες η ΕΚΤ θα ρίξει το επιτόκιο στο 1,5%!

Προσέξτε βέβαια ότι με όλο αυτό το παπατζιλίκι οι τράπεζες μας δεν θα έχουν ξοδέψει ούτε ένα, μα ούτε ένα ευρώ! Τι θα έχουν κάνει όμως; Θα έχουν ξεγελάσει την ΕΚΤ ότι η μία τράπεζα εμπιστεύεται την άλλη αφού έχουν (εικονικά!) αγοράσει τα ομόλογα η μία της άλλης. Στην πράξη όμως η μία τράπεζα θα έχει εμπιστευτεί την άλλη λιγότερο κι απ' ότι ο Στάλιν τον Χίτλερ κι ο Χίτλερ το Στάλιν· το μόνο που τους ενώνει είναι η κοινή τους πρόθεση να ξεγελάσουν την κεντρική τράπεζα προκειμένου να πάρουν ρευστό όσο γίνεται πιο ανέξοδα. Και δεν θα τους έχει στοιχίσει τίποτε. Μα τίποτε! Ούτε χρήμα, ούτε ρίσκο, ούτε τίποτε.

Αυτά βέβαια είναι κόλπα παλιά, και τα είχαν αναδείξει σε επιστήμη όλοι αυτοί οι δήθεν γίγαντες τύπου Lehman Brothers και Merrill Lynch και Fannie Mae καιFreddie Mac με τα κάθε είδους swaps τα οποία και έφεραν την παγκόσμια οικονομία στο σημερινό της ανείπωτο χάλι. Και καταντήσαμε ένα χαώδες, μπερδεμένο, εκτός ελέγχου, πανδαιμονιακό όργιο κι έτσι ένα πρωί ξυπνήσαμε και δίπλα μας κοιμόντουσαν οι Fannie Brothers, η Lehman Mae, ο Merrill Mac και το Freddie Lynch. Κι έτσι πια δεν ξέρει κανείς ποιος είναι ποιος, ποιανού είναι τι και ποιος χρωστάει σε ποιον. Κάποιοι όμως στην Ελλάδα τα κάνουν σήμερα! Ξεχνούν οι εγχώριοι άρπαγες ότι οι εξωχώριοι πιονέροι της αρπαχτής είναι σε πολλαπλό έμφραγμα κι εντατική επ' αόριστο, πράγμα που βέβαια δεν εμποδίζει τους ίδιους ν' ανακαλύπτουν τώρα το λαρδί.

Το χειρότερο όλων όμως είναι τούτο: το ρευστό που θα αντλήσουν, αν βέβαια πιάσει το κολπέτο, δεν το προορίζουν για την αγορά. Τι θα το κάνουν λοιπόν; Το πιθανότερο είναι να προσπαθήσουν να μαζέψουν παλιότερα ομόλογα που είχαν εκδόσει, όταν τα επιτόκια ήταν πολύ πιο υψηλά, για τα οποία σήμερα πληρώνουν περισσότερους τόκους σε σχέση με το τι θα πλήρωναν αν τα είχαν εκδώσει σήμερα. Άρα τα περί ενέσεων στην αγορά τ' ακούμε βερεσέ. Κανένα κλύσμα, ναι! Αυτό άλλωστε δεν έκαναν οι τράπεζες στην αγορά εξ ανέκαθεν;

Τελικά κατάλαβα που με πιάσανε κώτσο οι τραπεζίτες: είπα κάτι που όλος ο κόσμος πιστεύει: ότι ο γάιδαρος δεν πετάει.
Αυτοί όμως πως διέφυγαν από την, πάντα ενοχλητική, common sense; Πήρανε το γάιδαρο και αντί να γκαρίζει τον κάνανε.. να κελαηδάει. Σαν καρδερίνα. Κι αφού ο γάιδαρος κελαηδάει σαν καρδερίνα, κι αφού η καρδερίνα είναι πουλί, ergo κι ο γάιδαρος πετάει. Έρχονται και σου λένε όμως ότι πετάει όχι επειδή είναι πουλί, αλλά επειδή κελαηδάει!

..Κάτι τέτοια ανάστροφα και ανώμαλα και στρεψόδικα postula χρησιμοποιούσαν και οι παπατζήδες του χρηματοπιστωτικού συστήματος και το βουλιάξανε το βαπόρι. Τέλος! Φεύγω για τα Γκαλαπάγκος. Πάω να ζήσω παρέα με τους ιγκουίνους και τα πιγκουάνα..... Τι είπα τώρα;!

1 Φεβ 2009

Όταν το χρήμα κόβει βόλτες: Ελλάδα - Τουρκία μέσω Μάλτας και Ολλανδίας με τις αερογραμμές της .. ΕΤΕ


Πολλά γράφονται τον τελευταίο καιρό για τις επισφάλειες των ελληνικών τραπεζών από τα ανοίγματα που οι τελευταίες είχαν κάνει στο εξωτερικό κατά τις ημέρες των τροφαντών αγελάδων. Επίσης πολλά γράφτηκαν για τον κίνδυνο να διαρρεύσει τμήμα του πακέτου ενίσχυσης των ελληνικών τραπεζών προς άλλες χώρες, αφαιρώντας έτσι από την ελληνική οικονομία τις όποιες θετικές επιδράσεις είχε αυτό το εξ αρχής άστοχο πακέτο των 28 δισ. €. Και εντάξει αν αυτά τα χρήματα διέρρεαν προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία ή την Πολωνία δεν θα μπορούσε να γίνει και τίποτε εδώ που τα λέμε, προφανώς λόγω του γεγονότος ότι οι χώρες αυτές είναι μέλη της ΕΕ και στην ΕΕ η κίνηση κεφαλαίων είναι ελεύθερη και προστατεύεται σκληρά από τις σχετικές συνθήκες. Η Τουρκία όμως;

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στον τύπο, πριν λίγες μέρες η τουρκική Finansbank (θυγατρική της Εθνικής Τράπεζας κατά 95%) πούλησε δική της θυγατρική τράπεζα στην Μάλτα. Δηλαδή η θυγατρική πουλάει θυγατρική. Πού όμως πουλάει η μαμά Finansbank το μαλτέζικο εγγόνι της ΕΤΕ; Την πουλάει παρακαλώ στη holding εταιρεία της Εθνικής η οποία εδρεύει στην Ολλανδία. Τώρα η holding είναι εταιρεία εταιρειών, δηλαδή Όμιλος. Άρα όλη αυτή βόλτα έγινε εντός του Ομίλου.

Θα μου πείτε βέβαια: ενδο-ομιλική ήταν η μεταβίβαση, σιγά τα λάχανα. Πάμε όμως παρακάτω. Πόσο παρακαλώ πούλησε η Finansbank τη Μαλτέζικη τράπεζα στη holding της Εθνικής η οποία Εθνική όλως τυχαίως είναι και μαμά της Finansbank; Το ποσό λοιπόν ήταν 185 εκατ. €. Και λέω τώρα το εξής: είναι δυνατόν μια τράπεζα που το 2006 αγοράστηκε από τη Finansbank για 48 εκατ. δολάρια να έχει σήμερα, που έχει έρθει ο κόσμος πάνω κάτω, 185 εκατ. ευρώ;! Τι μυστικό έχουν πια αυτοί οι Μαλτέζοι και δεν τους πιάνει η κρίση; Και αν τέλος πάντων είχαν τέτοιο μυστικό δεν θα έπρεπε να έχουν αγοράσει 3-4 ολλανδικές κι εγγλέζικες τράπεζες; Εδώ όμως οι Μαλτέζοι αντί ν' αγοράζουν αλλονών μαγαζιά πουλάνε και το δικό τους.

Άρα λοιπόν κάτι άλλο τρέχει. Οι τράπεζες ξέρουν πολύ καλά να "μπερδεύουν το χνάρι" όπως λένε οι κυνηγοί. Βγάζουν λοιπόν το παραδάκι από την Αθήνα, το πάνε μια βόλτα, παίρνει το αεράκι του στη Μεσόγειο, φρεσκάρεται για τα καλά σε Μάλτες και Βαλέττες μετά κάνει και μια γύρα από Αμστελόδαμο μεριά για ουσίες αλλά και ολίγους Flemmish Masters και μετά σιγά-σιγά με το ολλανδέζικο ποδήλατο κατηφορίζει προς Πόλη μεριά σφυρίζοντας αδιάφορο και ανανεωμένο.

Ποιο είναι το ηθικόν δίδαγμα της περιπτώσεως; Δεν είναι τόσο το γεγονός ότι αν είχατε κάνει κάτι ανάλογο εσείς κι εγώ θα είχαμε αγρίως εξοντωτικά μπλεξίματα με τις εφορίες και τα σχετικά. Είναι κυρίως ότι δείχνει πόσο άστοχα και αναποτελεσματικά είναι τα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης όταν η διαχείρισή τους περνάει μέσα από το τραπεζικό σύστημα που στο κάτω-κάτω της γραφής είναι και ο αυτουργός της όλης κρίσης.

Αυτό που θα ήθελα πολύ να δω τώρα είναι το Υπουργείο Οικονομίας και την Τράπεζα της Ελλάδος που βιάστηκαν να πουν ότι θα επαγρυπνούν ώστε να μη φύγει ούτε ευρώ από το πακέτο ενίσχυσης των τραπεζών εκτός Ελλάδας. Τι θα κάνουν τώρα; Εκτός κι αν έδωσαν στον κ. Αράπογλου προσημειωμένα χαρτονομίσματα. Αλλά ακόμη κι αν του τα προσημείωναν αυτός χαϊβάνι είναι να στείλει στην Πόλη τα μαρκαρισμένα; Δεν έχει άλλα, καθαρά και παρθένα, να στείλει; Τράπεζα είναι.

ΥΓ. Δεν το συνδέω με τα παραπάνω, αλλά μιας και μου ήρθε "συνειρμικά", να το πω κι αυτό: δεν ξέρω αν είδατε μια ειδησούλα που πέρασε στα ψιλούλια: σε συνέντευξή του στο αυστριακό περιοδικό "Profil" ο Διευθυντής του Γραφείου του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα Antonio Costa λέει ξεκάθαρα ότι στην κρίση το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα χρησιμοποίησε εν γνώσει του τα ναρκο-δολάρια για ν' αντισταθεί, εις μάτην βεβαίως, στο επερχόμενο τσουνάμι, αλλά και πολλά άλλα ενδιαφέροντα πράγματα. Για όσους διαβάζουν γερμανικά πατήστε εδώ για το κείμενο της συνέντευξης στο "Profil".

23 Ιαν 2009

Νταραβέρι να γίνεται ...


Διαβάζοντας εν τάχει τους τίτλους των ειδήσεων .. αναθάρρησα: "Αφορολόγητα Λαϊκά Ομόλογα" έλεγε ο ένας, "Κρατικά ομόλογα για τα νοικοκυριά" ο άλλος. Είπα κι εγώ: επιτέλους είδαν το προφανές. Ότι δηλαδή πρέπει να σταματήσει η αιμορραγία του ρευστού προς τις τράπεζες και το εξωτερικό.

Εις μάτην όμως. Μακάρι να ήταν έτσι! Τι είναι λοιπόν αυτά τα περιβόητα "Λαϊκά Ομόλογα"; Τίποτε περισσότερο από ένα ακόμη επεισόδιο στο μακροβιότερο, αλλά και ακριβότερο, σήριαλ της ελληνικής τραπεζικής φαρσοκωμωδίας. Οι τράπεζες μεταπωλούν στο κοινό τα 5ετή ομόλογα που αγόρασαν πριν λίγες μόλις μέρες από το Δημόσιο. Αγόρασαν χοντρική και τώρα πουλάνε στη λιανική.

Μάλιστα, τα ομόλογα αυτά θα διατεθούν από τις Τράπεζες σε τιμή που αυτές θα ορίσουν. Βάζουμε λοιπόν κάτω μολύβι και χαρτί και λογαριάζουμε. Το ελάχιστο ποσό που μπορεί να επενδυθεί είναι ομόλογα των 1000€. Αν το ομόλογο των 1000€ το πουλήσουν λιανικά 1005€ τότε στα 3 δισ. € που αγόρασαν προκύπτει τραπεζικό κέρδος 15 εκατ. € (για να θυμόμαστε και τη δραχμή: 5 δισ. δρχ). Στο ποσό αυτό αυτό πρέπει να προσθέσουμε και την προμήθεια που εισέπραξαν οι τράπεζες από την έκδοση των 5ετών ομολόγων μιας και η έκδοση ήταν κοινοπρακτική. Η προμήθεια ήταν 0,15%, πράγμα που σημαίνει ότι στα 5,5 δισ. € οι τράπεζες της κοινοπραξίας θα εισπράξουν 8,25 εκατ.€. Άρα μέσα σε μια εβδομάδα τα ταμεία των τραπεζών αυγάτισαν συνολικά κατά 23,25 εκατ. €, κοντά 8 δισ. δραχμές. Κι όλα αυτά επειδή έπαιξαν το μεσάζοντα στο δημόσιο δανεισμό.

Από την άλλη πλευρά, οι πολίτες που θα αγοράσουν αυτά τα ομόλογα πρέπει να τα κρατήσουν για πέντε χρόνια, αλλιώς θα φορολογηθούν με 10%. Οι δε τράπεζες αντί να πάρουν τα ομόλογα και να τα πάνε στην ΕΚΤ και να δανειστούν ρευστό που θα ρίξουν στην αγορά, κάνουν το εντελώς αντίθετο: τραβάνε το ρευστό της αγοράς στα ερμητικά σφραγισμένα ταμεία τους!

Επανέρχομαι σε προηγούμενη ιδέα: γιατί να μην μπορούν οι πολίτες να χρησιμοποιήσουν τα όποια "λαϊκά ομόλογα" ως εγγυήσεις για στεγαστικά και επαγγελματικά δάνεια ώστε να δουλέψουν οι πολλαπλασιαστές στην οικονομία; Άλλωστε, τη στιγμή αυτή στις προθεσμιακές καταθέσεις υπάρχουν λογαριασμοί νοικοκυριών και επιχειρήσεων συνολικού ύψους 140 δισ. € - άρα η έκδοση γνήσιων κι όχι γιαλαντζί "λαϊκών ομολόγων" είναι και εφικτή και βιώσιμη.
Και κάτι άλλο. Γιατί το Κράτος δεν δίνει στα ασφαλιστικά ταμεία αυτά που πρέπει να τους δώσει ως ομόλογα ώστε μακροπρόθεσμα να προκύψουν καλύτερες προοπτικές για την κοινωνική ασφάλιση και άρα και για το εισόδημα;
Πάντως για την ώρα το δούλεμα συνεχίζεται ... ψιλό γαζί!

10 Ιαν 2009

Το χαμηλότερο επιτόκιο που υπήρξε από ιδρύσεως της Τράπεζας της Αγγλίας το 1694


Προχθές Πέμπτη 8 Ιανουαρίου η Τράπεζα της Αγγλίας μείωσε το παρεμβατικό επιτόκιο από 2% σε 1,5% - ιστορικά το χαμηλότερο επιτόκιο που υπήρξε από το 1694 όταν ο Γουλιέλμος της Οράγγης ίδρυσε τη "Γηραιά Κυρία" της Threadneedle Street για να χρηματοδοτήσει τους πολέμους του εναντίον της Γαλλίας.

Να όμως πως το χθεσινό τεύχος του Economist σχολιάζει το μέτρο αυτό: "Παρά τη βοήθεια μιας πιο χαλαρής νομισματικής πολιτικής για την οικονομία, η ανησυχία είναι ότι Τράπεζα της Αγγλίας εξαντλεί τα πυρομαχικά της καθώς το βασικό επιτόκιο πλησιάζει το μηδέν".

Σε προηγούμενο post εντοπίσαμε τον ίδιο κίνδυνο για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καθώς ο αποπληθωρισμός έκανε απειλητικά την εμφάνισή του στην Ευρωζώνη.

Δύο είναι τα βασικά ζητήματα. Πρώτον, τι θα γίνει τώρα που ο μονεταρισμός έχει εξαντλήσει τα παρεμβατικά του μέσα. Το δεύτερο ζήτημα έχει να κάνει με την απροθυμία των Τραπεζών να δανείσουν ακόμη και με τόσο χαμηλά βασικά επιτόκια των κεντρικών τραπεζών. Εγκλωβισμένες στην "παγίδα ρευστότητας" (αγγλιστί "liquidity trap"), οι τράπεζες διαφυλάττουν φοβικά τα διαθέσιμά τους στερώντας την οικονομία από ρευστό, παρά το γεγονός ότι το κράτος τις έχει "ταΐσει" γενναιόδωρα με μετρητό και εγγυήσεις. Μήπως το τύπωμα νέου χρήματος δεν είναι τελικά και τόσο μακριά σα λύση; Άλλωστε, ας μην ξεχνάμε, ότι η Βασιλική Χάρτα ίδρυσης της Τράπεζας της Αγγλίας, σε αντάλλαγμα για το δανεισμό του στέμματος (και μάλιστα με 8%), παρεχώρησε στη "Γηραιά Κυρία" το προνόμιο έκδοσης του χρήματος: εκεί βρίσκεται το κουκούτσι της νομισματικής πολιτικής!

Διαβάστε εδώ το σχετικό άρθρο στο χθεσινό Economist.

2 Ιαν 2009

Zeitgeist: Δύο ταινίες-μανιφέστο από τον Peter Joseph και το Zeitgeist Movement


Στα τέσσερα παρακάτω posts μπορείτε να δείτε τις δύο ταινίες του εικονιζόμενου αριστερά Peter Joseph με τίτλους: "Zeitgeist: The Movie" η πρώτη (σπασμένη σε τρία μέρη), και "Zeitgeist: Addendum" η δεύτερη. Και οι δύο ταινίες βραβεύτηκαν στο Artivist Film Festival το 2007 και το 2008. Για περισσότερες πληροφορίες και υλικό σχετικό με τις ταινίες επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Zeitgeist πατώντας εδώ.